Hỏi – đáp Bộ Luật lao động năm 2019 về giải quyết tranh chấp lao động

(Ảnh: Nguồn https://www.luatvietphong.vn)
1. Hỏi: Tranh chấp lao động là gì?
     Đáp: Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.
2. Hỏi: Có bao nhiêu loại tranh chấp lao động?
     Đáp: Có 02 loại tranh chấp lao động:
       1. Tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động; giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại.
    2. Tranh chấp lao động tập thể về quyền hoặc về lợi ích giữa một hay nhiều tổ chức đại diện người lao động với người sử dụng lao động hoặc một hay nhiều tổ chức của người sử dụng lao động.
3. Hỏi: Tranh chấp lao động tập thể về quyền là gì?
    Đáp: Tranh chấp lao động tập thể về quyền là tranh chấp giữa một hay nhiều tổ chức đại diện người lao động với người sử dụng lao động hoặc một hay nhiều tổ chức của người sử dụng lao động phát sinh trong trường hợp sau đây:
     1. Có sự khác nhau trong việc hiểu và thực hiện quy định của thỏa ước lao động tập thể, nội quy lao động, quy chế và thỏa thuận hợp pháp khác;
    2. Có sự khác nhau trong việc hiểu và thực hiện quy định của pháp luật về lao động;
   3. Khi người sử dụng lao động có hành vi phân biệt đối xử đối với người lao động, thành viên ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động vì lý do thành lập, gia nhập, hoạt động trong tổ chức đại diện người lao động; can thiệp, thao túng tổ chức đại diện người lao động; vi phạm nghĩa vụ về thương lượng thiện chí.
4. Hỏi: Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích bao gồm các loại nào?
   Đáp: Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích bao gồm:
     1. Tranh chấp lao động phát sinh trong quá trình thương lượng tập thể;
    2. Khi một bên từ chối thương lượng hoặc không tiến hành thương lượng trong thời hạn theo quy định của pháp luật.
5. Hỏi: Các bên có quyền gì trong giải quyết tranh chấp lao động?
     Đáp: Trong giải quyết tranh chấp lao động, các bên có quyền sau đây:
       1. Trực tiếp hoặc thông qua đại diện để tham gia vào quá trình giải quyết;
      2. Rút yêu cầu hoặc thay đổi nội dung yêu cầu;
     3. Yêu cầu thay đổi người tiến hành giải quyết tranh chấp lao động nếu có lý do cho rằng người đó có thể không vô tư hoặc không khách quan.
6. Hỏi: Các bên có nghĩa vụ gì trong giải quyết tranh chấp lao động?
   Đáp: Trong giải quyết tranh chấp lao động, các bên có nghĩa vụ sau đây:
     1. Cung cấp đầy đủ, kịp thời tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình;
   2. Chấp hành thỏa thuận đã đạt được, quyết định của Ban trọng tài lao động, bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.
7. Hỏi: Giải quyết tranh chấp lao động thực hiện trên các nguyên tắc nào?
    Đáp: Nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động được quy định như sau:
     1. Tôn trọng quyền tự định đoạt thông qua thương lượng của các bên trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp lao động.
    2. Coi trọng giải quyết tranh chấp lao động thông qua hòa giải, trọng tài trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của hai bên tranh chấp, tôn trọng lợi ích chung của xã hội, không trái pháp luật.
    3. Công khai, minh bạch, khách quan, kịp thời, nhanh chóng và đúng pháp luật.
   4. Bảo đảm sự tham gia của đại diện các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động.
  5. Việc giải quyết tranh chấp lao động do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tiến hành sau khi có yêu cầu của bên tranh chấp hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và được các bên tranh chấp đồng ý.
8. Hỏi: Bộ luật lao động năm 2019 quy định cấm hành động đơn phương trong khi tranh chấp lao động đang được giải quyết như thế nào?
   Đáp: Khi tranh chấp lao động đang được cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết trong thời hạn theo quy định của Bộ luật này thì không bên nào được hành động đơn phương chống lại bên kia.
 10. Hỏi: Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân được quy định như thế nào?
    Đáp: Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân bao gồm:
      1. Hòa giải viên lao động;
     2. Hội đồng trọng tài lao động;
    3. Tòa án nhân dân.
11. Hỏi: Thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động cá nhân được quy định như thế nào?
    Đáp: Thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động cá nhân được quy định như sau:
      1. Thời hiệu yêu cầu hòa giải viên lao động thực hiện hòa giải tranh chấp lao động cá nhân là 06 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.
    2. Thời hiệu yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 09 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.
    3. Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.
    4. Trường hợp người yêu cầu chứng minh được vì sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc lý do khác theo quy định của pháp luật mà không thể yêu cầu đúng thời hạn quy định thì thời gian có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc lý do đó không tính vào thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động cá nhân.
12. Hỏi: Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tập thể về quyền được quy định như thế nào?
    Đáp: Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tập thể về quyền bao gồm:
     1. Hòa giải viên lao động;
    2. Hội đồng trọng tài lao động;
   3. Tòa án nhân dân.
   Tranh chấp lao động tập thể về quyền phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết.
13. Hỏi: Thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động tập thể về quyền được quy định như thế nào?
    Đáp: Thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động tập thể về quyền được quy định như sau:
    1. Thời hiệu yêu cầu hòa giải viên lao động thực hiện hòa giải tranh chấp lao động tập thể về quyền là 06 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền hợp pháp của mình bị vi phạm.
   2. Thời hiệu yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp lao động tập thể về quyền là 09 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền hợp pháp của mình bị vi phạm.
   3. Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động tập thể về quyền là 01 năm kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền hợp pháp của mình bị vi phạm./.